در این مقاله، پژوهنده روى تاریخچه نقیض در ادب پارسى دقیق شده و بسامد آن را در ادوار شعر پارسى (از دوره‌هاى پیشین تا قرن معاصر) بررسى کرده، سپس به واجست نقیض در سبک هندى پرداخته و ویژگى‌هاى مهم آن را برشمرده، آنگاه تعریفى از نقیض (پارادوکس) به دست داده و به ذکر چند شاهد مثال بسنده کرده است. و بالاخره، نقیض را در برخى از صنایع لفظى و معنوى بررسى کرده است که عبارتند از: استعاره در نقیض، اسلوب معادله در نقیض، ایهام در نقیض، تتابع اضافات در نقیض، تشبیه در نقیض، تعدد در نقیض، تناسب در نقیض، حسامیزى در نقیض، عکس در نقیض و کنایه در نقیض.

آنچه می بیند نمی خواهد،

 وانچه می خواهد نمی بیند

نامش بلند باد

وي باران بوي سبزه بوي خاك

مفهوم‌هاي رايج در ادبيات تعليمي

گاهي پيش مي‌آيد كه شاعران و ادبيان از شعر و ادبيات براي آموزاندن مطالبي كه به نظرشان سودمند و مفيد مي‌آيد، بهره مي‌گيرند، اينجاست كه نوعي خاص از شعر با نام «ادبيات تعليمي» مطرح مي‌شود كه محور اصلي آن اخلاق، مذهب، عرفان و فلسفه است.

ايهام =  معناي لغوي=  به گمان افكندن  در اصطلاح کلمه ای که دارای دومعنی است و

مقصود شاعر معمولاً معني دو راست و گاه هر دو معني

مژده اى دل كه مسیحا نفسى مى‏آید                  كه ز انفاس خوشش بوى كسى مى‏آید